هورمون های گیاهی


 

تبلیغات

مقاله - دانلود مقاله

آخرین بروز رسانی

    شنبه, ۵ فروردین , ۱۳۹۶
رایگان – خرید

این فایل رایگان می باشد.

مقدمه

هورمون واژه‌اي است يوناني به معني محرک که فرآيندهاي برنامه ريزي شده ويژه‌اي را در ياخته‌هاي هدف آغاز مي‌کنند.

گفته مي شود که هورمون ماده ايست شيميايي  که در يک محل بدن جاندار توليد مي شود و از آنجا به سوي محل ديگري حرکت مي کند و در آنجا باعث ايجاد پاسخ مي شود اما در گياهان ممکن است محل توليد و عمل هورمون يکي باشد. از طرف ديگر به دليل اين که برخي از هورمون هاي گياهي باعث تحريک رشد و برخي ديگر باعث بازدارندگي رشد مي شوند ، بسياري از دانشمندان ترجيح مي دهند که به جاي اصطلاح هورمون در گياهان از اصطلاح تنظيم کننده هاي رشد استفاده کنند . در سال 1915 گروهي بالغ بر 200 نفر از دانشمندان سراسر جهان که علاقه مند به مواد رشد و نمو گياهان بودند گرد هم آمده تا يک سيستم نامگذاري واحد براي مواد رشد گياهي ارائه دهند. حاصل کار آنها به شرح زيراست:

” هورمون ، تنظيم کننده اي است که توسط  گياه توليد شده و در غلظت هاي کم فرايندهاي فيزيولوژيکي را در گياهان کنترول ميکند. هورمون ها معمولا درون گياه از محل توليد به محل خود منتقل مي شوند (حرکت مي کنند)”.

در کشاورزي پيشرفته سعي بر اين است که عملکرد را درواحد سطح بالا برده و تا حد امکان ضايعات وخسارات ناشي از عوامل نامساعد را به حداقل برسانند. يکي از رهيافت هاي نوين در بهبود کمي وکيفي محصولات کشاورزي، استفاده از مواد تنظيم کننده رشد گياهي ميباشد. اين مواد در غلظت هاي بسيار کم ، تاثيرات شگرفي را بر فرايند هاي مختلف گياهي دارند. اهميت موضوع استفاده از مواد رشد گياهي در کشاورزي و شاخه هاي آن ما را بر آن داشت که به تحقيق در مورد آن بپردازيم.

چکيده:

در حال حاضر در دنيا پنج گروه مختلف هورمون هاي گياهي شناخته شده که بسياري از آنها داراي کاربرد هاي عملي متعدد و مهمي در کشاورزي بويژه باغباني هستند اين گروه ها عبارتند از: آکسين ها ، جيبرلين ها ، سايتو کنين ها ، اتيلن ها، و اسيد آبسيزيک ها.

هورمون هاي گياهي را مي توان به دو گروه اصلي تقسيم بندي کرد:

1- محرک هاي رشد: شامل اکسين ها، ژيبرلين ها، سيتوکينين ها، و دو هورمون برازينواستروئيد و سالسيلات ها که جديداند محرک هاي رشد در فرايند هايي مانند تقسيم سلولي، طويل شدن  سلول، پيدايش اندام ها و تمايز آنها دخالت دارند. در واقع، در اثر اين هورمون ها گياه تحريک به رشد مي شود .

2- بازدارنده هاي رشد که عمل آنها در مقابل عمل محرک هاي رشد است. و شامل هورمون هاي اتيلن، آبسيزيک اسيد و هورمون تازه کشف شده ي جازمونات مي شوند.

اين محرک ها و بازدارنده هاي رشد  تاثيرات متفاوتي بر روي گياهان دارند و اين تاثيرات بستگي به نوع هورمون متفاوت اند. براي مثال هورمون اسيدآبسيزيک و هورمون ژيبرلين تقريبا اثراتي بر عکس هم دارند يعني آبسيزيک اسيد باعث جلوگيري از جوانه زني گياه مي شود در صورتي که ژيبرلين باعث جوانه زني گياه مي شود. در واقع هورمون ها با اين تاثيرات زيباي متقابل به تنظيم رشد گياهان مي پردازند و باز هم تنظيم کننده گي خود را به ما مي نمايانند.

 جاسمونات ها ، ساليسيلات ها و براينو استروئيد ها اخيرا جزء گروه هورمون ها آورده شده اند .تحقيقات نشان از آن دارد که اين هورمون ها باعث افزايش مقاومت گياه به آفات و امراض مي گردند.

مي توان بنا به شرايط مديريتي از جمله زمان بازار رساني محصول ونوع محصول بنا بر اندام مصرفش محلول پاشي هاي لازم را بر روي گياه انجام دهيم تا راندمان بالا برود . مي شود با استفاده از سيستم مه پاش اين کار ها را انجام داد .

در دامه به خصوصيات هورمون ها اشاره خواهيم کرد و هورمون هاي تازه کشف شده ار تا حدودي معرفي مي کنيم  سپس اندکي در مورد کاربرد اين تنظيم کننده هاي رشد با همديگر مطالب را مرور خواهيم کرد.

 اتيلن از لحاظ آن که به حالت گاز است يک هورمون غير معمولي است. در اوايل قرن نوزدهم ، پرورش دهندگان ميوه کوشيدند تا رنگ و طعم مرکبات را با قرار دادن آنها در اتاقي که با بخاري زغال سنگي گرم مي‌شد مرغوبتر کنند. مدتها تصور مي‌شد که گرما سبب رسيدن ميوه مي‌شود. سپس پژوهشهاي فراوان نشان داد که در حقيقت فرآورده‌هاي کروسن سبب رسيدن ميوه ها مي‌شوند. از بين اين فرآورده‌ها ، گاز اتيلن ، گاز بسيار فعال تشخيص داده شد. به دنبال آن دانسته شد که اتيلن بوسيله گياهان هم توليد مي‌شود. اين گاز قبل از رسيدن ميوه‌ها در گياه توليد مي‌شود و مسئول تغييرات رنگ ، بافت و ترکيبات شيميايي هنگام رسيدن آنهاست.

اکسين در تراکم معين سبب توليد مقدار زيادي اتيلن در گياه مي‌شود. هنگامي که پيري برگ آغاز مي‌شود اتيلن تنظيم کننده اصلي ريزش برگ است اين گاز سبب تسريع در سنتز آنزيم سلولاز و آزاد شدن آن مي‌شود. اين آنزيم ديواره‌هاي ياخته را از بين مي‌برد. اگر پيش از آغاز پيري برگ اکسين به آن اضافه شود، از پيري برگ جلوگيري مي‌گردد. ولي پس از تشکيل لايه ريزش ، اکسين ريزش برگ را با تحريک توليد اتيلن ، تسريع مي‌کند

اين هورمون که هورمون پيري نام گرفته است مانع از رشد ريشه و ساقه گرديده و پيري و ريزش برگها را تسريع مي کند و از طرفي نمو جوانه هاي جانبي را به تاخير انداخته و اصولا همه صفات خاص يک هورمون را دارا مي باشد اتيلن در شرايط عادي يعني درجه حرارتهاي معمول بصورت گاز است اتيلن همچنين ممکن است از گياه خارج شود و رشد و فعل انفعال هاي فيزيولوژيکي گياهان مجاور را تحت تاثير قرار دهد و برخلاف ساير هورمونهاي گياهي که در نقاط خاصي توليد مي شود اين هورمون به صورت موضعي در هر نقطه اي از گياه ممکن است توليد شود و حرکت آن در داخل بافتها بصورت انتشار گاز مي باشد و تحت تنش هاي فيزيکي در قسمتهاي زيادي از گياه ساخته مي شود.

اثرات اتيلن در گياه:

1- برگ بسياري از گونه ها در معرض غلطت هاي بسيار کم اتيلن اپينايتي(گرايش به پايين) از خود نشان مي دهد. اصولاً غلظت لازم براي ايجاد اپيناستي خيلي کمتر از غلظتي است که براي ريزش برگ لازم مي شود.

2- زمين گرايي افقي: استفاده از اتيلن در برخي گياهان که شاخه هاي آنها معمولاً عمودي رشد مي کند و زمين گرايي منفي دارد در جهت فقي رشد مي کند.

کاربرد اتيلن در باغباني:

1- رسيدن کامل و توسعه رنگ ميوه روي درخت و داخل انبار.

2- در غلظت بالا باعث تحريک و ريزش برگ و ميوه مي شود.

3- آغاز تشکيل جوانه گل را تحريک مي نمايد.

4- باعث توليد صمغ در بعضي از گونه ها و هم آهنگ با آکسين از نمو جوانه جانبي جلوگيري مي نمايد.

5- بکاربردن اتيلن در روي ميوه هايي که هنوز به حد کامل نرسيده اند مانند خرمالو، موز و طالبي باعث تسريع در رسيدن ميوه، و از طرفي باعث ترکيدن پوست ميوه ها مي شود و مصرف آن باعث رنگ پذيري بهتر در گوجه فرنگي، مرکبات ، هلو، انگور، گيلاس، آلو و آلبالو مي شود.

6- استفاده از اتيلن حدود 10 روز قبل از برداشت در غلظت بالا باعث تحريک ريزش ميوه مي شود مانند ميوه هاي سيب، گلابي، گيلاس، آلو و هلو.

7- اتيلن در آناناس باعث توليد گلدهي وبروز جنسيت در خياربصورت عکس هورمون جيبرلين باعث افزايش توليد گل ماده نسبت به گل نر مي شود.

8- اتيلن در غلظت هاي کم باعث تحريک جوانه زني و در غلظت هاي زياد باعث جلوگيري از جوانه زني مي شود.

9- اتيلن بازار پسندي محصولات مختلف را افزايش داده ودر گوجه فرنگي از مرحله گرده افشاني تا زمانيکه سبز و بالغ مي شود باعث افزايش محصول مي شود.

10- نظر به اينکه صرفه جويي در نيروي کار لازم در برداشت مکانيزه و رسيدن همزمان محصول يک امر مهم و موثر مي باشد استفاده از اين هورمون مفيد و حائز اهميت مي باشدمانندگردو، آلبالو، گيلاس و هلو

11-مصرف اين هورمون در اوايل پائيز در ميوه هاي هسته دار مانند هلو، گيلاس، شکفتن جوانه هاي را به تعويق انداخته و از سرماي بهاره محفوظ مي دارد.

12- اين هورمون مي تواند جايگزين در طول روز باشد بطور مثال درپياز خوراکي که جهت توليد پياز نياز به روز بلند دارد با مصرف اين هورمون مي توان آن را در شرايط روز کوتاه وادار به گلدهي کرد.

13- باتوجه به اينکه در صورت کمپوت سازي بايد ميوه هاي بدون دم باشند لذا استفاده از اين هورمون در ميوه هايي مانند گيلاس و آلبالو حائز اهميت است.

 ساير کاربردهاي اتيلن:

• اتيلن باعث افزايش ميزان شيرابه درختان کائوچو که در صنايع لاستيک سازي اهميت دارد.

• باعث کوتاهي دوره نونهالي در درختان ميوه مي شود.

• باعث افزايش مقاومت محصولات انباري مي شود.

• باعث افزايش تعداد شاخه هاي گل دهنده در گل داودي مي شود.

اکسين ها :

فراوانترين اکسين طبيعي اسيد اندول استيک است. مناطقي از گياه که فعاليتهاي رشد و نمو در آنها شديد است معمولا بيشترين مقدار اکسين را توليد مي‌کنند. بدين ترتيب مريستمهاي مختلف از جمله مريستم نوک ساقه ، مريستم نوک ريشه و کامبيومها سرشار از اکسين هستند. اکسينها علاوه بر تاثيري که در افزايش طول ياخته دارند، در کنترل ريزش پاييزي برگها و ميوه‌ها ، جلوگيري از رشد ريشه‌هاي نابجا ، رشد گل و ميوه در بسياري گياهان دخالت مي‌کنند.

اين هورمون به مقدار کم براي رشد ريشه لازم است و افزايش جزئي آن از رشد ريشه جلوگيري مي‌کند. اکسين سبب نسخه برداري RNA از DNA و در نتيجه افزايش سنتز پروتئين مي‌شود. در بسياري از دو لپه‌ايها رشد جوانه‌هاي جانبي به وسيله اکسين متوقف مي‌شود. اکسين همچنين در بازدارندگي فعاليت فصلي کامبيوم آوندي و نمو چوب پسين نقش دارد.

نقش اکسين در گياه:

1- طويل شدن سلولها و اندامها: اولين اثر آکسين ها مي باشد که افزايش غلظت آکسين شدت طويل شدن سلولها را به همراه دارد.اما اثر بازدارندگي نيز دارد يعني آکسين با همان غلظتي که سبب تشديد طويل شدن اندامها هوايي را دارد طويل شدن ريشه را کند مي سازد.

.

.

.

.

رایگان – خرید

مطالب پیشنهادی:
برچسب ها : , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
برای ثبت نظر خود کلیک کنید ...

سیستم فروش فایل های دیجیتالی

براي قرار دادن بنر خود در اين مکان کليک کنيد
به راهنمایی نیاز دارید؟ کلیک کنید

اولین پایگاه اینترنتی اشتراک و فروش فایلهای دیجیتال ایران

تمامی حقوق این وب سایت متعلق به فایل تک است .
طراحی و پشتیبانی : دپارتمان طراحی فناوری اطلاعات دیـجـیـتـال ایـران
Copyright © 2012-2014 All Rights Reserved Digitaliran.ir